Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης: Γεννήθηκε στα Χανιά της Κρήτης. Πτυχίο με Άριστα (10) από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Μεταπτυχιακές σπουδές στη Γερμανία, στο Πανεπιστήμιο της Βόννης. Διδακτορικό δίπλωμα στην Αρχαιολογία με Άριστα από το Α.Π.Θ.
Από το 1984 έως το 1991 εξελέγη διαδοχικά Λέκτορας, Επίκουρος, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Από το 1994 έως και σήμερα είναι τακτικός Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας - Αρχαιολογίας του Παν/μίου Κρήτης (1991-1993).
Κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής (1994-1997).
Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής των Σχολών Ξεναγών της Ελλάδας (1994 - 2004) κατά διαστήματα.
Συνδιευθυντής στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Κλασικής Αρχαιολογίας «Ο Αρχαίος Κόσμος» του Πανεπιστημίου Κρήτης από το 1990 και
Διευθυντής του ίδιου Προγράμματος από το 2005.
Από το 1996 έως και σήμερα είναι συγχρόνως και Διευθυντής του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης (Ίδρυμα Ν.Π. Γουλανδρή) στην Αθήνα.
Από το 2001 είναι αναπληρωματικό και εν συνεχεία Τακτικό Μέλος του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ) του ΥΠΠΟ, έως και σήμερα.
Δίδαξε και διδάσκει σε προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές τα εξής θέματα: Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία και την Επιγραφική / Αρχιτεκτονική της Γεωμετρικής, Αρχαϊκής, Κλασικής και Ελληνιστικής περιόδου / Γλυπτική της Δαιδαλικής, Αρχαϊκής, Κλασικής και Ελληνιστικής περιόδου / Κεραμική από την Υστερομινωική και Πρωτογεωμετρική - Γεωμετρική περίοδο / Μελανόμορφα και ερυθρόμορφα αγγεία / Ελληνιστική κεραμική / Αξία και εμπόριο κεραμικών ειδών / Χώρος και χρόνος στις παραστάσεις της μελανόμορφης και ερυθρόμορφης αγγειογραφίας / Σφραγίδες και σφραγίσματα της ελληνιστικής αρχαιότητας / Ταφικά έθιμα, ήθη και ιδεολογία της Γεωμετρικής και Αρχαϊκής περιόδου / «Ομηρική» Αρχαιολογία / Σχέσεις Ελλάδας και Εγγύς Ανατολής από το 1200 έως το 500 π.Χ. / Σχέσεις λαών της Μεσογείου κατά την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου / Ανατολική Μεσόγειος - Κύπρος - Φοίνικες στην Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου / Ζητήματα αδημοσίευτου αρχαιολογικού υλικού, κ.ά.
Τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα εκτείνονται κυρίως στα ακόλουθα γνωστικά πεδία: Σχέσεις λαών της Μεσογείου στην Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου / Ομηρική αρχαιολογία / Γεωμετρική και Αρχαϊκή περίοδος / Κλασική και Ελληνιστική πλαστική και αρχιτεκτονική.
Έχει ταξιδέψει, επισκεφθεί, και διδάξει, δώσει διαλέξεις και ξεναγήσει στους περισσότερους αρχαιολογικούς χώρους και Μουσεία της Ελλάδας, της Κύπρου, της Αιγύπτου, του Λιβάνου, της Συρίας, της Τουρκίας, της Ιταλίας - Σικελίας - Σαρδηνίας, της Τυνησίας, της Λιβύης, της Μάλτας, της Ισπανίας κλπ.
Ανασκαφικά μαθήτευσε στην Βεργίνα και στους Φιλίππους με Καθηγητές του τον Μ. Ανδρόνικο και τον Σ. Πελεκανίδη αντιστοίχως. Ανέσκαψε στην Άκανθο Χαλκιδικής, στην πόλη της Ρόδου και πραγματοποίησε ανασκαφικές, επιφανειακές και άλλες έρευνες, στην Σμύρνη (με τον E. Akurgal), στην Δήλο, στην Κω, στην Ορνέ και τον Γάλλο της Κρήτης. Από το 1985 και εξής το ανασκαφικό του έργο επικεντρώνεται στην συστηματική ανασκαφή στην Ελεύθερνα της Κρήτης.
Η διδακτορική του διατριβή, Ο βωμός του Διονύσου στην Κω (1981 και 1987), αναφέρεται στην αρχιτεκτονική και γλυπτική των ελληνιστικών χρόνων.
Έχει συγγράψει ή/και εκδώσει σειρά 20 και πλέον μονογραφιών/βιβλίων που αναφέρονται στην γεωμετρική, αρχαϊκή, κλασική και ελληνιστική περίοδο αλλά και Καταλόγων σημαντικών Εκθέσεων της αρχαιότητας αλλά και ζωγράφων της Αναγέννησης κλπ., όπως π.χ.:
Τα σφραγίσματα της Δήλου (1992),
Ελεύθερνα ΙΙΙ.1, Γεωμετρικά και αρχαϊκά χρόνια (1993),
Ελεύθερνα ΙΙΙ.2, Από την γεωμετρική και αρχαϊκή νεκρόπολη. Ταφικές πρακτικές και Ομηρικά έπη (1994),
Ελεύθερνα ΙΙΙ.3, Αντίποινα. Συμβολή στην μελέτη των ηθών και των εθίμων της γεωμετρικής - αρχαϊκής περιόδου & αγγλιστί Reprisals (1996),
Ελεύθερνα ΙΙΙ.4, Αρχαία Ελεύθερνα Δυτικός Τομέας (2008)
Αιγαιοπελαγίτες Ολυμπιονίκες της Αρχαιότητας (2001) με τον Γιώργο Τασούλα,
Ολυμπιονίκες της Αρχαιότητας (2004) με τον Γιώργο Τασούλα.
Αιγαίου Κύματα. Έργα του Πρωτοκυκλαδικού πολιτισμού στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, (2007) με την Πέγκυ Σωτηρακοπούλου.
Πρόεδρος Επιστημονικών και Οργανωτικών Επιτροπών Διεθνών Επιστημονικών Συνεδρίων, έχει επιμεληθεί τις εκδόσεις των Πρακτικών των, όπως και τιμητικών τόμων, όπου, συγχρόνως, έχει συγγράψει και κεφάλαια και άρθρα, όπως π.χ.:
Eastern Mediterranean: Cyprus - Dodecanese - Crete, 16th - 6th c. BC (1998),
Φως Κυκλαδικόν (1999),
Καύσεις στην Ύστερη Εποχή του Χαλκού και την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου (2001),
Sea Routes... Interconnections in the Mediterranean, 16th - 6th c. BC (2003),
Το Αιγαίο στην Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου (2005),
Γενέθλιον. Τιμητικός τόμος για τα 20 χρόνια του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης (2006)
Αθανασία. Από τον άνω, υπεράνω και τον κάτω κόσμο στη Μεσόγειο της Ύστερης Εποχής του Χαλκού και Πρώιμης Εποχής του Σιδήρου (2012)
Έχει δημοσιεύσει μια σειρά από εξήντα (60) και πλέον άρθρα σε ελληνικά και ξένα επιστημονικά περιοδικά και σε Πρακτικά Διεθνών Συνεδρίων, όπως π.χ.:
«Το άγαλμα αρ. 257 του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και οι Σιληνοί του Πλάτωνα», Αρχαιογνωσία 3 (1987),
«Ένα νέο απόκτημα από το Μαυσωλείο της Αλικαρνασσού», Αμητός (1987),
«The Cos Fragment and the Genoese Slab from the Mausoleum», Acta of the International Conference Arch. Dodecanese (1988),
«Hermogenes, sein Werk und seiner Schule...», Acta des Int. Koll. des XIII Int. Kongresses für Klassische Archäologie (1988),
«A Funerary Cippus at Eleutherna. Evidence of Phoenician Presence», BICS 1990/91,
«Ptolemy or Artemis?», International Colloquium of the British Museum (1994),
«Imports and Amalgamata», Proceedings of the International Symposium on the Eastern Mediterranean (1998),
«The Ornè Aipy», Acta of the International Symposium on the Refugee Settlements (2002),
«Phoenicians in the Aegean», Proceedings of the International Symposium on the Interconnections in the Mediterranean (2003) κλπ.
«The shields", Τιμητικός τόμος στους Joseph & Maria Shaw (2007).
«Τρία λίθινα ενεπίγραφα σπαράγματα», Τιμητικός τόμος στον καθηγητή Νικόλα Φαράκλα (2009).
"Eleutherna and the Idaean Cave", "Identità, Etnicità, Processi di trasformazione a Creta fra Dark Ages e Arcaismo", (2009).
"Protoarchaic Sculpture from Eleutherna; first approach", in Proceedings of the International Archaeological Symposium Archaic Sculpture from Greek Sanctuaries and Necropoleis: New Discoveries, (2012).
Έχει οργανώσει, συντονίσει και επιμεληθεί μεγάλες αρχαιολογικές εκθέσεις και έχει εκδώσει τους καταλόγους των, όπου έχει συγγράψει μεγάλα εισαγωγικά κεφάλαια και λήμματα, όπως π.χ.:
Από την νεκρόπολη της Ορθής Πέτρας. Ταφικές πυρές και Ομηρικά Έπη (Ρέθυμνο 1993, Αθήνα 1994)
Ανατολική Μεσόγειος: Κύπρος - Δωδεκάνησα - Κρήτη, 16ος - 6ος αι. π.Χ. (Ηράκλειο 1998 και Ρώμη 2001),
Η πόλη κάτω από την πόλη (Αθήνα 2000),
Πλόες... Από την Σιδώνα στην Χουέλβα. Σχέσεις λαών της Μεσογείου, 16ος - 6ος αι. π.Χ. (Αθήνα 2003),
Μεγάλη Ελλάς, Αθλητισμός και Ολυμπισμός στην περιφέρεια του ελληνικού κόσμου (Αθήνα 2004),
Ελεύθερνα: πόλη - ακρόπολη - νεκρόπολη (Αθήνα 2004/2005),
Cyclades. Masterpieces of an Aegean culture, (Πεκίνο 2008),
Από τον Tiziano στον Pietro da Cortona (Αθήνα 2008)
Έρως, από τη Θεογονία του Ησιόδου στην ύστερη αρχαιότητα (Αθήνα 2009)
Άγονη Γραμμή (Αθήνα 2011)
Πριγκίπισσες της Μεσογείου στην αυγή της ιστορίας (Αθήνα 2012)
Διακρίσεις:
Αντεπιστέλλον μέλος του D.A.I. (Γερμανία) (1992).
Αργυρό μετάλλιο του Πανεπιστημίου Κρήτης (1993).
Επίτιμος Δημότης Ελεύθερνας και Αρχαίας Ελεύθερνας (1996 και 2005).
Βραβείο Γραμμάτων και Τεχνών από την Εκκλησία της Κρήτης (1999).
Α΄ βραβείο από τη
Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση για το έργο του στην Ελεύθερνα (2002).
Premio Teocle από τον Δήμο Giardini Naxos της Σικελίας (2006).
Μεγαλόσταυρος του Ταξιάρχη της Τιμής (Commendatore) από τον Πρόεδρο της Ιταλικής Δημοκρατίας (2008).
Η Ομιλία του κ. Σταμπολίδη σε PDF
|